Saskia Dubbelt: ‘Er moet een soort emancipatie plaatsvinden’

Portrettengalerij: Saskia Dubbelt

Dit is het achtste in een reeks portretten van personen die actief zijn voor het Zelfregiecentrum.

Door Marleen Close

Saskia Dubbelt is een manusje van alles bij locatie Limoslaan 10, De Kentering. Was ze als kind een buitenbeentje met het stempel ‘dom, gek en lelijk’, na jarenlang hard werken heeft ze dubbel en dwars bewezen dat er veel meer in haar zat dan het LOM-schooladvies dat ze eind jaren zeventig, begin jaren tachtig kreeg.

‘Ik stond erbuiten’

‘Op school werd ik gepest, ik had maar één vriendinnetje. Ik leefde in een wereld die ik niet begreep en die een andere taal sprak dan ik. Ik deed dingen waar mensen heel heftig op reageerden en dat snapte ik op dat moment dan niet. Achteraf bleek dat ik een milde vorm van autisme heb plus ADHD. Ik was dan ook een druk, uitbundig kind dat niet in het plaatje paste van hoe een meisje in die tijd hoorde te zijn. Zo klom ik in bomen en speelde ik met de jongens. Ik stond erbuiten.

‘Zo’n stempel “dom, gek en lelijk” wordt een self fulfilling prophecy: je gaat het zelf geloven. Maar ik ben bezig gegaan om iets van mijn leven te maken. Mijn schooladvies luidde de LOM-school (voor kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden, MC), maar ik wilde de mavo proberen. Het eerste jaar sloot ik af met zulke hoge cijfers dat ik naar de havo kon en daarna naar het vwo.’

Productie draaien

Saskia studeerde vervolgens culturele antropologie in Nijmegen en kwam te werken bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). ‘Daar had ik een paar fantastische collega’s. Ik begon bij de IND in een leerwerktraject. Daarbinnen kon je werken in je eigen tempo. Op een gegeven moment werd het echter productie draaien en dat kon ik niet bijhouden. Deels kon ik het compenseren met mijn intelligentie, maar niet helemaal. Ik zat ook nog in de Ondernemingsraad en na drie jaar bij de IND ben ik met een burnout uit mijn werk geknald.’

Nadat Saskia in behandeling was geweest, ging ze op zoek naar een dagbesteding. Via Bureau Daadwerk van het RIBW kwam ze zo’n zes, zeven jaar geleden in aanraking met De Kentering, die toen nog aan de Tweede Walstraat zat. ‘Ik doe er van alles wat: voorlichting geven, de kleine kas beheren, meedoen aan bestuursvergaderingen, ik zit in de pr-werkgroep, schrijf stukjes voor de nieuwsbrief.

‘Ik ben een vaandeldrager van hoe De Kentering nu werkt. Het is een goed principe dat we cliëntgestuurd werken, een mooi gegeven. Niet de mensen die het geld krijgen bepalen voor ons, wíj doen dat. Wij weten uit ervaring hoe het is om met een beperking te leven.’

Geloof in eigen kunnen en kracht

Saskia heeft een praktische levensinstelling. ‘Veel problemen heb ik zelf overwonnen, met verschillende trucs en tips. Het gaat erom dat je min of meer kunt functioneren met de rest van de populatie. Ik denk oplossingsgericht en zoek naar zo eenvoudig mogelijke oplossingen. Dat is in de loop van de tijd zo gegroeid. Ik heb geloof gekregen in eigen kunnen en kracht. Dat zit er bij iedereen wel in. Als je het eenmaal een beetje doorhebt, gaat het steeds beter.

‘Ik heb mezelf een levensmissie gesteld: het leven van mensen met een psychische beperking verbeteren. Daarom geef ik ook voorlichting aan mensen zonder beperking. Ik wil mensen verstevigen in hun leven, zoals met een herstelwerkgroep, de WRAP (Wellness Recovery Action Plan, MC) en de WMEE (cursus Werken met eigen ervaring, MC). Er moet een soort emancipatie plaatsvinden op het gebied van psychische aandoeningen. Er rusten nu nog een taboe en negativiteit op.’

Dubbel en dwars bewezen

‘De hele maatschappij zou anders ingericht moeten worden. Er zou ruimte moeten zijn voor mensen met een weeffoutje, zodat ze zichzelf kunnen zijn en kunnen meedraaien op het niveau van hun kunnen. Iedereen moet in deze maatschappij een plekje kunnen vinden en daar de ruimte in krijgen.’

Even vastberaden en krachtig is Saskia over het concept zelfregie. ‘Zelfregie betekent voor mij dat je zo veel mogelijk je eigen leven stuurt en in de hand hebt. Dat je je eigen keuzes maakt, ook al zijn ze niet altijd even handig. Dat je je eigen route kunt volgen zonder dat je daarin ontmoedigd of tegengehouden wordt. Ik heb dubbel en dwars bewezen dat het kan. Zo werkt het bij iedereen. Ook bij mensen met een psychische beperking: zelfs al ben je nog zo “ziek”, dan zijn er nog altijd dingen die je zelf kunt bepalen, waar je eigen zeggenschap in hebt. Ook als je bijvoorbeeld op een gesloten afdeling zit. Dan heb je tenminste nog zeggenschap over je medicatie.’

Haar inzet voor mensen met een psychische beperking is een sterke drijfveer voor Saskia. Maar ook krijgt ze er energie van als ze ziet hoe mensen toch goede dingen doen. ‘Er zijn, alle nare berichten ten spijt, nog mensen die wél om elkaar geven. Dat heeft het effect van een steen in het water, een golfeffect, de kring wordt steeds groter. Bij bijvoorbeeld jongeren zie je echt bereidheid om dingen voor elkaar te doen en de wereld beter te maken.’ Andere energiebrengers zijn voor Saskia dieren en de natuur.

‘Het gaat de verkeerde kant op’

Saskia staat tevreden in het heden. ‘Ja, absoluut. Vooral in waar ik nu ben gekomen door al mijn harde werk. En ik heb een partner gevonden en ga dit jaar trouwen! Voor mezelf ben ik dus wel tevreden. Maar kijkend naar de zorg en naar hoe er met mensen wordt omgegaan die wat zwakker in de samenleving staan, zie ik dat het de verkeerde kant op gaat. Dat maakt me boos en verdrietig, ik word er naar van. Al die bezuinigingen… Je kunt op ándere manieren efficiënter werken, het geld eerlijker verdelen. We moeten hier geen Indiase toestanden willen.

‘De toekomst? Dat vind ik lastig. Ik leef in het heden en kijk nooit ver naar voren. Je zag het ten tijde van de economische crisis: mensen dachten dat ze hun pensioen goed geregeld hadden, maar alles kan weer veranderen. In de nabije toekomst is het voor mijzelf geweldig dat ik de man van mijn leven heb gevonden en ga trouwen. Maar daarna blijft het een verrassing.’

Meedoen op eigen tempo en wijze

‘Ik heb de hoop dat we op een gegeven moment als hele samenleving een andere manier vinden om met elkaar om te gaan, dat iedereen kan meedoen op zijn eigen tempo en eigen wijze. Dat iedereen in zijn waarde wordt gelaten, ook financieel. Het is toch van de gekke dat we hier een voedselbank hebben? En het is belachelijk dat mensen medische handelingen uitstellen of zelfs afstellen wegens hoge kosten die ze niet kunnen opbrengen. Een land als Nederland vind ik dat onwaardig. We zijn een eerstewereldland dat goed voor zijn bevolking zorgt. Maar mensen met het focus op hun banksaldo hebben oogkleppen op. Ik hoop voor de toekomst dat ze verder leren kijken.

‘Voor mezelf hoop ik dat alles zo blijft. Dat ik me zinvol kan blijven inzetten voor mensen met psychische aandoeningen. Voor De Kentering hoop ik dat we in de toekomst onze cliëntgestuurde werkwijze kunnen behouden.’

-A A +A